dzསྐད༌ཡིག

བསིལ་དྲོད་ཀྱི་ཀ་ཁྱིམ་ཚུ་ བསྡམ་བཞག་ཡོད་པའི་ ཀ་ཁྱིམ་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ འཇོན་ཐངས་ཅན་གྱི་ དབྱེ་དཔྱད་ཆ་ཚང་འབད་ནི།

Jun 08, 2025

འཕྲིན་དོན་བཞག།

དེང་སང་གི་བཟོ་གྲྭ་དང་ཚོང་འབྲེལ་ནང་ བསིལ་དྲོད་ཀྱི་ ཅ་ཆས་ཚུ་ རླུང་འཚུབ་ཀྱི་ལམ་ལུགས་དང་ ནུས་ཤུགས་འཕྲུལ་ཆས་ རྫས་སྦྱོར་བཟོ་སྐྲུན་ དེ་ལས་ གཞན་མི་ས་ཁོངས་ཚུ་ནང་ ཁྱབ་ཆེཝ་སྦེ་ ལག་ལེན་འཐབ་དོ་ཡོདཔ་ད་ དེ་ཡང་ བསྡམས་པའི་- རྒྱུན་ལམ་དང་ ཆུ་{1}} མཐའ་འཁོར་དང་མཐུན་སྒྲིག་ཡོད་མི་ དེ་ལས་ ཉམས་བཅོས་འབད་ནི་ལུ་ འཇམ་ཏོང་ཏོ་ཡོད་མི་ལུ་བརྟེན་ཨིན་པས། ཨིན་རུང་ ལག་ལེན་པ་མང་ཤོས་ཅིག་ལུ་རང་ ཇོན་ཐངས་མར་ཕབ་འགྱོ་མི་དང་ ནུས་ཤུགས་ཚད་ལས་བརྒལ་ཏེ་ ལག་ལེན་འཐབ་པའི་སྐབས་ལུ་ ཉམས་བཅོས་འབད་ནི་གི་ཟད་འགྲོ་ཚུ་ ཡར་སེང་འགྱོ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། གཤམ་གསལ་གྱི་ཐབས་ཤེས་གཙོ་བོ་ཚུ་གིས་ ལཱ་འབད་ཐངས་དང་ ཁ་བསྡམ་ཡོད་པའི་ བསིལ་དྲོད་ཀ་ཁྱིམ་ཚུ་གི་ ཚེ་སྲོག་ཚུ་ ཧ་ཅང་གིས་ ཡར་དྲག་གཏང་ཚུགས།

1. ཆུའི་སྤུས་ཚད་འཛིན་སྐྱོང་: བསྡུ་སྒྲིག་ལམ་ལུགས་ཀྱི་ "སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་མཐོང་ཐུབ་པའི་ལམ།"

བསིལ་དྲོད་ཀྱི་ཀ་ཁྱིམ་ཚུ་གིས་ དྲོད་བརྗེ་སོར་གྱི་ཐོག་ལས་ ཕྱིའི་འཛམ་གླིང་ལས་ བསྐོར་འགྲུལ་གྱི་ཆུ་འདི་ སོ་སོ་སྦེ་སྡོད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་རུང་ ཆུའི་སྤུས་ཚད་འདི་གིས་ ད་ལྟོ་ཡང་ འཕྲུལ་ཆས་འདི་གི་མི་ཚེ་གནས་ཚད་ལུ་ ཐད་ཀར་དུ་ ཐོ་ཕོགཔ་ཨིན། ཆུ་སྲ་ཀྲག་ནང་ལུ་ ཀེལ་སི་ཡམ་དང་ མེག་ནི་སི་ཡམ་གློག་རྡུལ་ཚུ་ དྲོད་བརྗེ་སོར་གྱི་ ནང་ན་གི་གྱང་གུར་ འཇམ་ཏོང་ཏོ་སྦེ་ གྲུབ་ཚུགསཔ་ལས་ དྲོད་སྤེལ་གྱི་ ཇོན་ཐངས་འདི་ བརྒྱ་ཆ་༡༠ལས་༣༠གི་བར་ན་ མར་ཕབ་འབདཝ་ཨིན། ཆུ་ནང་ལུ་ ཆུ་ནང་ལུ་ ཆུ་ནང་ལུ་ཡོད་པའི་ རྫས་སྦྱོར་དང་ ཡང་ན་ ཟད་འགྲོ་བཏང་མི་ རྫས་སྦྱོར་ཚུ་ ༼ཀོ་ལོ་རའིཌ་ཨའི་འོན་བཟུམ་༽ གིས་ ཆུ་དུང་འདི་ མགྱོགས་དྲགས་སྦེ་ གྱོན་ཚུགསཔ་མ་ཚད་ དོང་དེ་ནང་ལས་ཡང་ དོང་རྐོ་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན།

སྦྱོང་བརྡར་གྱི་བསླབ་བྱ་:

ཆུའི་སྤུས་ཚད་ཚད་གཞི་ཚུ་ དུས་རྒྱུན་དུ་ བརྟག་དཔྱད་འབད་ནི།<500 μS/cm), pH (7.0-8.5 is ideal), hardness (<100 mg/L as CaCO₃), and chloride ion concentration (<50 ppm).

ཆུའི་སྤུས་ཚད་སྙན་ཞུ་ལུ་གཞི་བཞག་སྟེ་ ཟད་འགྲོ་དང་ འཇལ་ཚད་བཀག་ཆ་ཚུ་ཁ་སྐོང་བརྐྱབ། དཔེར་ན་ ཟངས་- ཡོད་པའི་ ཟད་འགྲོ་བཀག་ཆ་འབད་མི་ཚུ་གིས་ ནག་རྫས་ལྕགས་རིགས་ཀྱི་ ཆུ་དུང་ཚུ་ ཉེན་སྲུང་འབདཝ་ཨིན་རུང་ པོ་ལི་ཕོསི་ཕེཊ་ཚུ་གིས་ དཀར་རྫས་ཚད་འཇལ་ནི་འདི་ ཕན་ནུས་ཅན་སྦེ་ བཀག་ཆ་འབདཝ་ཨིན།

རང་བཞིན་གྱིས་ སྨན་ཁབ་བཙུགས་ནིའི་ལམ་ལུགས་གཞི་བཙུགས་འབད་: ཚོར་འཕྲུལ་{0}}བཏང་མི་འདི་གིས་ ལག་ཐོག་འཛོལ་བ་ཚུ་ རྩ་མེད་བཏང་སྟེ་ ཆུའི་སྤུས་ཚད་གཏན་ཏོག་ཏོ་སྦེ་ བདག་འཛིན་འཐབ་ཨིན།

2. དགའ་མི་དང་ཆུ་གཡུར་ཚུ་: ནུས་ཤུགས་ལེགས་བཅོས་འབད་ནིའི་ལྟེ་བ་།

སྒོ་བསྡམས་{0}} གློག་རྒྱུན་བསིལ་དྲོད་ཀ་ཁྱིམ་ཚུ་གི་ནུས་ཤུགས་འདི་ གཙོ་བོ་ར་ རླུང་འཕྲིན་(བཏང་མི་རླུང་) དང་ ཆུ་བཏོན་འཕྲུལ་ཆས་ནང་ལུ་ གཙོ་བོར་བསྟེནམ་ཨིན། འ་ནི་ཆ་ཤས་གཉིས་ཀྱིས་ ལག་ལེན་འཐབ་པའི་འགྲོ་སོང་ཡོངས་བསྡོམས་ལས་ བརྒྱ་ཆ་༦༠-༧༠ དེ་ཅིག་གི་ རྩིས་ཁྲ་བཟོཝ་ཨིན།

ཕན་བདེ་བདེ་སྒྲིག བསམ་འཆར།

འགྱུར་ལྡོག་ཅན་གྱི་བསྐྱར་འབྱུང་ཚད་འཛིན་ལུ་གཙོ་བོར་བསྟེན་ནི། དཔེར་ན་ དབྱར་ཁའི་དྲོད་ཚད་མཐོ་དྲགས་ལུ་ མགྱོགས་ཚད་ཆ་ཚང་སྦེ་ བདག་འཛིན་འཐབ་དོ་ཡོདཔ་ད་ གནམ་བྱཱར་དང་ སྟོན་དུས་ལུ་ མགྱོགས་ཚད་བརྒྱ་ཆ་༢༠-༣༠ གིས་ མར་ཕབ་འབད་བ་ཅིན་ ནུས་ཤུགས་འདི་ ཧ་ཅང་གིས་ ཉམས་སྲུང་འབད་ཚུགས།

དུས་རྒྱུན་དུ་ ལྕགས་ཐག་ཚུ་ གཙང་སྦྲ་འབད་བ་ཅིན་ ཐལཝ་བསྡུ་གསོག་འབད་མི་འདི་གིས་ རླུང་འཕྲིན་གྱི་ ཇོན་ཐངས་ ༥%{༣}}༡༥% མར་ཕབ་འབད་ཚུགས། ཟླཝ་རེ་ནང་ ལྕགས་ཐག་འདི་ བརྟག་དཔྱད་དང་ ཆུ་བཤལ་གཏང་དགོཔ་མ་ཚད་ དགོཔ་དང་འཁྲིལ་ ཐལཝ་གི་ཐལཝ་ཚུ་ བཏོན་གཏང་ནི་གི་དོན་ལུ་ མཉེན་ཆས་ཅན་གྱི་ ཕྱགསམ་འདི་ ལག་ལེན་འཐབ་དགོཔ་ཨིན།


ཆུ་ཕུམ་མཐུན་པའི་བསླབ་བྱ།


"ཤིང་འཁོར་ཆུང་ཆུང་ཅིག་ལུ་དབང་ཚད་བྱིན་ནི་": ཆུ་བཏོན་ནིའི་ཚད་གཞི་དང་མགུ་ཏོ་འདི་ དྲོད་བརྗེ་སོར་འབད་མི་གི་དགོས་མཁོ་ཚུ་ དམ་དམ་སྦེ་མཐུན་དགོ། རྒྱུན་འབབ་ཚད་ལས་བརྒལ་བ་འདི་གིས་ ཆུ་དུང་ལུ་གདོང་ལེན་དང་ ཕྱགས་སྙིགས་ཀྱི་ནུས་ཤུགས་ཚུ་ ཡར་སེང་འབདཝ་ཨིན། ངོ་མ་- དུས་ཚོད་ལྟ་རྟོག་འབད་ནིའི་དོན་ལུ་ རྒྱུན་འབབ་མི་ཊར་དང་ གནོན་ཤུགས་ཚད་འཇལ་ཚུ་བཙུགས་ཏེ་ བཀོལ་སྤྱོད་ཀྱི་ས་སྒོ་ལུ་ གློག་ཐག་ཁ་ཕྱེ་མི་ཚུ་ བདེ་སྒྲིག་འབད།


མཚན་རྟགས་དང་ བཀབ་ཐངས་ཚུ་ བརྟག་དཔྱད་འབད་ནི། ཆུ་བཤལ་ཡང་ན་ མ་འདྲ་བའི་སྐད་ཚུ་གིས་ འཕྲུལ་རིག་གི་ མཚོན་རྟགས་དང་ ཡང་ན་ གྱོན་པའི་ བཀབ་ཐངས་ཚུ་ བརྡ་སྟོནམ་ཨིན། བརྡ་རྟགས་ཚབ་བཙུགས་མི་འདི་གིས་ ནུས་ཤུགས་ལག་ལེན་འཐབ་མི་འདི་ གསང་བའི་ཐོག་ལས་ ཡར་སེང་འབད་ནི་ལས་ བཀག་ཚུགས།


III. མཐའ་འཁོར་གྱི་ལེགས་བཅོས།

ཁ་བསྡམས་པའི་བསིལ་དྲོད་ཀ་ཁྱིམ་ཚུ་གི་ལཱ་འགན་འདི་ ཕྱིའི་གནས་སྟངས་ཀྱིས་ ཐད་ཀར་དུ་ གནོད་སྐྱོན་རྐྱབ་ཨིན། བཀོལ་སྤྱོད་ཐབས་ལམ་འོས་འབབ་ཅན་འདི་ ལྡེ་མིག་ཨིན།

ཚ་དྲོད་དང་སྐམ་པའི་ས་ཁོངས་ཚུ་ནང་ རླུང་འབོར་གྱི་ཆ་ཚད་ (རླུང་དང་ཆུ་རྒྱུན་གྱི་ཆ་ཚད་) ཡར་སེང་འབད། གལ་སྲིད་ དགོས་མཁོ་ཡོད་པ་ཅིན་ བསིལ་དྲོད་ལུ་ གྲོགས་རམ་འབད་ནིའི་དོན་ལུ་ ཆུ་བཤལ་འཕྲུལ་ཆས་ཅིག་ བཙུགས་དགོཔ་ཨིན་རུང་ ཆུ་སྤྲིན་ཆུ་ལས་ རླངས་གྱུར་གྱི་ གྱོང་རྒུད་ཚུ་ སེམས་ཁར་བཞག་དགོ།

མཐོ་རིམ་{0} རླངས་འཁོར་ དམའ་བའི་{1}} དྲོད་ཚད་མཐའ་འཁོར་: མང་དྲགས་དང་ གྱང་ཤུགས་ཅན་གྱི་ གྱང་ཤུགས་བཀག་ཐབས་ལུ་ རླུང་འཕྲིན་གྱི་མགྱོགས་ཚད་མར་ཕབ་འབད། ༼དམིགས་བསལ་དུ་ བྱང་ཕྱོགས་དགུན་ཁ་ལུ་ གལ་ཆེཝ་ཨིན།༽ ཆུ་དུང་ཚུ་སྲུང་སྐྱོབ་འབད་ནིའི་དོན་ལུ་ གློག་མེའི་དྲོད་བཏགས་ཚུ་ལག་ལེན་འཐབ།

རླུང་དང་ཐལཝ་/བཟོ་གྲྭའི་ཐལཝ་གི་ས་ཁོངས་ནང་ ཐལཝ་ཚགས་མ་ཚུ་ ༼ཚད་གཞི་སྦོམ་ཆུང་ལས་ ༥ ཨེམ་ཨེམ་ ༥ ཨེམ་ཨེམ་༽ བཙུགས་ཏེ་ བདུན་ཕྲག་རེ་ནང་ གཙང་སྦྲ་འབད་དགོ། ལོང་{༢} ཡུན་རིང་གི་ རླངསམ་ལུ་གདོང་ལེན་འབད་ནི་གི་དོན་ལུ་ ༼རྫས་སྦྱོར་གྱི་ཉེ་འདབས་ལུ་ཡོད་མི་ཚུ་བཟུམ་༽ ཕའི་བཱར་གཱལསི་ཡང་ན་ ལྕགས་རིགས་ཀྱི་ གཤོག་སྒྲོ་ཚུ་ གྲོས་འཆར་བཀོད་དགོཔ་ཨིན།

IV. བདག་འཛིན་འཁོར་རིམ། སྔོན་འགོག་རྒྱུན་སྐྱོང་འདི་ཉམས་བཅོས་ལས་ལེགས་ཤོམ་ཨིན།

ལག་ལེན་པ་མང་ཤོས་ཅིག་གིས་ དུས་རྒྱུན་གྱི་ཉམས་བཅོས་ལུ་ སྣང་མེད་བཞག་སྟེ་ རེ་བ་མེད་པའི་ འཐུས་ཤོར་ཚུ་ འབྱུང་སྟེ་ དུས་ཚོད་ཡར་སེང་འགྱོ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། སྒྲ་བདག་འཛིན་འཆར་གཞི་བཟོ་མི་འདི་གིས་ འཕྲུལ་ཆས་ཀྱི་ཚེ་སྲོག་འདི་ ལོ་ངོ་༣-༥ གི་བར་ན་ རྒྱ་སྐྱེད་འབད་ཚུགས།


མཱོསཊ་- དོ་གྲངས།

ཉིན་བསྟར་: སྤྱིར་བཏང་བཀོལ་སྤྱོད་ཀྱི་དོན་ལུ་ ཆུ་གི་གནས་ཚད་བརྟག་དཔྱད་འབད་དགོ། ༼ཆུ་ཚད་ནང་ སྤྱིར་བཏང་མེན་པའི་འགྱུར་བ་མེདཔ་ཨིན་༽ མ་འདྲ་བའི་སྐད་ཚུ་ བརྟག་དཔྱད་འབད་དེ་ ཆུ་བཏོན་ཆས་ནང་ ཆུ་འཛག་ཡོདཔ་ཨིན་ན་ བརྟག་དཔྱད་འབད་དགོ། ཟླཝ་རེ་ནང་ ཆུ་བསྡུ་ལེན་གྱི་ ཕོརཔ་དང་ ཆུའི་སྤུས་ཚད་བརྟག་དཔྱད་ དེ་ལས་ ཐོ་བཀོད་ཀྱི་ གཙོ་བོ་ཚད་གཞི་ཚུ་ གཙང་མ་བཟོ་དགོ། དར་ཁྱབ་དང་ ལྷོད་ལྷོད་འགོག་ཐབས་ལུ་ བཱོལཊ་ཚུ་ བཀུག་དགོ།

ཟླཝ་བཞི་པའི་ནང་ རླུང་འཕྲིན་གྱི་ འདྲུད་འཁོར་འདི་ གྱོན་ནིའི་དོན་ལུ་ བརྟག་དཔྱད་འབད་ནི་ལུ་ བཏོན་གཏང་ཞིནམ་ལས་ འཕྲུལ་ཆས་དང་ རླུང་འཕྲུལ་གྱི་ཕྲང་སྒྲིག་ (ཐ་དད་སྦེ་) ཚད་འཇལ་དགོ།<0.1 mm).

ལོ་བསྟར་བཞིན་དུ་ དྲོད་ཚད་བརྗེ་སོར་གྱི་ དུང་ཅུང་འདི་ གཙང་མ་སྦེ་ གཙང་སྦྲ་འབད་དགོ། (heales {0} གནོན་ཤུགས་ཆུ་དང་ རྫས་སྦྱོར་གཙང་སྦྲ་བཟོ་ནིའི་ ལས་ཚབ་)

མཇུག༌དོན

ཁ་བསྡམས་པའི་བསིལ་དྲོད་ཀ་ཁྱིམ་འདི་ འཇོན་ཐངས་ཅན་སྦེ་ ལག་ལེན་འཐབ་མི་འདི་གིས་ འཕྲུལ་རིག་གཅིག་ལུ་ བློ་གཏད་མི་བཏུབ། འདི་ཡང་ ཆུའི་སྤུས་ཚད་འཛིན་སྐྱོང་དང་ ནུས་ཤུགས་ལག་ལེན་འཐབ་ནི་གི་ཚད་འཛིན་ མཐའ་འཁོར་གནས་སྟངས་དང་ ཉམས་བཅོས་འབད་ནི་ཚུ་ འབྲེལ་གཏོགས་ཡོད་པའི་ ཐབས་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་གི་གྲུབ་འབྲས་ཨིན་པས། ཐབས་ལམ་འདི་ཚུ་ ལམ་ལུགས་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ ལག་ལེན་འཐབ་ཐོག་ལས་ ལག་ལེན་པ་ཚུ་གིས་ ལག་ལེན་འཐབ་པའི་ཟད་འགྲོ་ཚུ་ མར་ཕབ་འབད་ཚུགསཔ་མ་ཚད་ གློ་བུར་གྱི་ འཐུས་ཤོར་གྱི་ཉེན་ཁ་ཡང་ མར་ཕབ་འབད་ཚུགས་ཏེ་ ཞལ་འཛོམས་བཟོ་བསྐྲུན་གྱི་དགོས་མཁོ་ནང་ ཅ་ཆས་ཚུ་གི་ རིང་ཚད་{{1} ཡུན་རིང་གི་ བརྟན་ཏོག་ཏོ་བཟོ་ཚུགས། དྲན་འཛིན་: དུས་རྒྱུན་གྱི་བལྟ་བརྟོག་དང་ གནས་སྡུད་སྒྲ་བཟུང་ དེ་ལས་ འགྱུར་ལྡོག་ཅན་གྱི་བདེ་སྒྲིག་ཚུ་ བསིལ་དྲོད་ཀ་ཁྱིམ་འཛིན་སྐྱོང་གི་གསང་བ་གཙོ་བོ་ཚུ་ཨིན།

འདྲི་དཔྱད་གཏང་།